Đất mặn: đắng đót nỗi lòng nông dân

TT - Kể câu chuyện của đất với nhiều chuyện buồn về nông dân và nông thôn, bộ phim Ðất mặn (đã phát sóng 40/49 tập) đang tạo được sự quan tâm nơi người xem.

Thạch Kim Long (vai Ba Mạnh, thứ tư từ trái qua) trong phim Ðất mặn Ảnh đoàn phim cung cấp

Khi cái đói bủa vây, khi lòng tham vặt nổi lên, khi thói quen ăn xổi ở thì chi phối từng mảng đời sống thôn quê, khi những quy định/quyết sách thiếu nghiên cứu thực tế đã vội vã triển khai và băm nát ruộng đồng; số bị tác động đông đảo nhất, đau đớn nhất cuối cùng vẫn là những người nông dân. Khi những cánh đồng quê với cánh cò bay lả không còn mà thay vào đó là sân golf vun vút những quả bóng trắng, cũng là lúc người nông dân trở thành những kẻ tứ cố vô thân nơi tứ xứ. Ruộng không còn, nông dân làm gì? Con gái thì theo những ông chồng già què quặt xứ Ðài, con trai lên thị thành may mắn làm công nhân, còn không may thì sa đà thành tội phạm...

Ðất mặn vì thế mà đắng đót tận xương tủy những ai trót yêu và còn yêu đồng quê, còn đau đáu câu hỏi làm thế nào để hiện đại hóa nông thôn mà vẫn giữ được hồn cốt của thôn quê?

Ba Mạnh là một dạng nhân vật điển hình cho người nông dân tiên tiến, có tầm nhìn và có quyết tâm thực hiện những điều mình cho là đúng; dám bảo vệ lẽ phải, cho dù có những lúc không ai ủng hộ, thậm chí bản thân còn bị quy chụp là đối tượng phản động. Ðất mặn, thông qua bi kịch cá nhân của người nông dân Ba Mạnh, đã thể hiện rõ rệt một không gian nông thôn đầy chia cắt, đầy bất trắc với người nông dân.

Những câu thoại mang tầm khái quát hay triết lý khá hiếm hoi trong 40 tập đã chiếu của Ðất mặn. Nhưng trong lời lẽ của bà Năm Dung có một lần ngoại lệ. Lần duy nhất người đàn bà này nói: "Con người ta phải sống tốt cho cả đời chớ không phải sống tốt một ngày". Cuối cùng thì Sáu Trung cũng nhận ra chân lý giản đơn này từ một người đàn bà nông dân và qua chính thái độ trong sáng của con trai mình - một nhà báo bám nông thôn và chia sẻ với nông dân thực thụ.

Không phải ai cũng có khả năng sống tử tế cả đời nếu họ không luôn tự nhắc nhở mình. Người nông dân trong Ðất mặn cũng vậy. Những giềng mối gia đình, làng xã vốn rất đằm thắm, đáng trân trọng đang dần mất đi cùng với sự càn quét của những cơn lũ bán đất lấy tiền "tươi". Có những câu chuyện rất buồn. Như người cha đau khổ cõng con rể Ðài Loan là một ông già tàn tật vào lễ cưới của con mình. Như người con trai khốn khổ đem xác cha về làng chôn thì không còn đất nữa...

Sống tử tế cả đời thì cũng đồng nghĩa với việc đau đáu cả đời vì những nỗi riêng - chung. Ðạo diễn Nguyễn Tường Phương làm khán giả day dứt mãi với câu chuyện buồn nhiều hơn vui về người nông dân mà ông đang kể qua Ðất mặn. Thế nhưng, nếu xem nỗi đau và sự day dứt là để thanh lọc tâm hồn và là lời cảnh tỉnh đối với con người thì Ðất mặn quả thật đã là một liều thuốc đắng đúng lúc.

Không chỉ là chuyện người nông dân với đất đai mà còn là sự mai một, thiếu vắng dần những giá trị của nông thôn xưa với những lề đẹp thói tốt. Ðất mặn đang cất lên tiếng than chua xót cho nỗi mất mát sự chất phác và cái đẹp ở con người và nông thôn xưa chăng?

HỒNG HẠNH

• Cuộc đời của Pi chiếu khai mạc tại LHP New York 14/08/2012
• Mùi cỏ cháy, Nhìn ra biển cả... ra rạp tại Phú Thọ 13/08/2012
• Mùa len trâu trên VTV1 12/08/2012
• Quen mà lạ với Abraham Lincoln và Bourne legacy 11/08/2012
• Liên hoan phim Anh tại Việt Nam 11/08/2012
• Cặp đôi Brad Pitt - Jolie cưới vào cuối tuần này? 10/08/2012
• “Kẻ hủy diệt” làm phim tài liệu về bản thân 09/08/2012
• Bỏ tiền xem phim phải xem quảng cáo 09/08/2012
• Khởi động dự án Làm phim 48 giờ 2012 09/08/2012
• Đảng Cộng hòa "giận", phim Bin Laden phải lùi lịch chiếu 08/08/2012